FAMILIE NIEUWENHUIS

(Opgedragen aan opa Albert )


ENKELE SPRONGEN DOOR DE GESCHIEDENIS

Een groot deel van Nederland, leefde in de 18e eeuw in armoede. In het noorden was het al weinig anders en rondom de buitenste ring van het oude Groningen, ook wel poorten genoemd, leefde de familie Nienhuis.
Zij woonden rondom de Boteringepoort, een noordelijke invalsweg van de stad. 



Gezinshoofd van de familie was ene Hindrik (Jans) Nienhuis.

Op 14 januari 1779 trouwde in Groningen deze Hindrik Niehuis  met ene Geesje Tonnis,  afkomstig uit Groningen. Op de datum van ondertrouw (21 november 1778) was Hindrik soldaat in de " Compagnie van de Luitenant Kolonel Cramer in het tweede Bataillon van de Generaal Majoor Dopff."
Wie kan mij over deze Compagnie iets vertellen?

Hieronder ziet u de akte van ondertrouw

Vertaald luidt de tekst: 'Hindrik Niehuis, soldaat uit de compagnie van de Luitenant Kolonel Cramer in het tweede Bataillon van de Generaal Majoor Dopff van Ootmarssum in Overijssel en Geesje Tonnis van Groningen, Pro Qua Jan Onnas als Swager (op den 14 januari 1779 door Ds Frieswijk NK)"

Aanvankelijk had ik alleen maar een overlijdensdatum van Hindericus op basis van onderzoek in de Groninger archieven. Daaruit blijkt dat op 14 juni 1783 door de Nieuwekerk een lijklaken werd ‘verhuurd' voor ene Hinderijkus Neijhuis, man van Geesje Tonnys aan de Boteringepoort in de stad Groningen. Dit moet Hindrik Niehuis geweest zijn. Hij is zo'n 4 jaar na de geboorte van zijn zoon Jannes Hendrik, in Groningen (stad) overleden. 

Aanvankelijk werd door mij verondersteld dat Hindrik ook geboren was in de stad Groningen. Echter, onderzoek van de hierboven getoonde akte toont volgens deskundigen aan dat deze Hindrik afkomstig moet zijn geweest uit Ootmarssum in Overijssel. 

Hij was (volgens sommige akten) schoenmaker van beroep. Vast staat dat hij ten tijde van zijn ondertrouw, op zaterdag 21 november 1778, als soldaat gelegerd was in Ootmarsum te Overijssel. Ik heb deze ondertrouwakte in Groningen laten onderzoeken en dat leverde het volgende op:

Overeenkomstig de vermelding in het ondertrouwregister van de stad Groningen, d.d. 21 november 1778 aangaande Hindrik Niehuis en Geesje Tonnis moet aan de transscriptie nog iets worden toegevoegd. Het betreft de opmerking: 'met bel te Coevorden'. 'bel' is hier een afkorting voor het
woord belasting. Dit betekent dat de zorgplicht voor lidmaten van de gereformeerde kerk, in dit geval voor Hindrik Niehuis, berust bij de gemeente in Coevorden. De plaats Coevorden is niet toevallig. 
De publicatie ´vredesgarnizoenen van 1715 tot 1795 en 1815 tot 1940´ H.Ringoir in bijdragen van de Sectie Militaire Geschiedenis', vol. 8, pag. 20 laat zien dat het 2e 'bataillon van de Gen. Maj. Van Dopff' behoorde tot het Regiment Nationalen van Dopf nr 3. Dit bataljon was in het jaar 1778 gelegerd in de stad Groningen en de forten (Langakkerschans, Bellingwolderschans etc.) maar ook in Coevorden. Waarschijnlijk was Hindrik hier dus ook enige tijd gelegerd geweest en stond hij als lidmaat ingeschreven. Dezelfde publicatie maakt verder duidelijk dat Ootmarssum in die tijd geen garnizoensplaats was. De vermelding van Ootmarssum in het ondertrouwregister geeft dus de plaats van afkomst van Hindrik aan.
Hierdoor moest mijn onderzoek zich verplaatsen naar Ootmarsum. Nu de vermoedelijke geboorteplaats van hindrik bekend was, lagen er mogelijkheden om de voorouders van Hindrik op te sporen.  Dat onderzoek heb ik uit grotendeels laten uitvoeren door een historicus en dat leverde de volgende correspondentie op:

De naam Niehuis, Nieuwenhuis en varianten komt in Ootmarsum zeer vaak voor. Dat maakte het uiteraard lastig de juiste personen te vinden. Ervan uitgaande dat Hendrik omstreeks 1740-1755 moet zijn geboren is er er volgens de index op de doopboeken slechts een persoon die hiervoor in aanmerking komt: - de op 9 maart 1752 in de RK kerk gedoopte Henricus, zoon van Berent Nijhuis en Swenne (Zwaantje of Suzanna) Egberts. Andere kinderen Niehuis met de naam Hendrik kompn in deze periode niet voor. Om meer zekerheid tè krijgen dat dit de juiste persoon is, is dus in eerste instantie het geloof van 'uw' Hendrik van groot belang. Uit uw brief meen ik op te mogen maken dat hij lidmaat
was van de gereformeerde oftewel de hervormde kerk, wat dus een katholieke herkomst lijkt uit te sluiten. Ook de namen van de kinderen van Hendrik zijn van belang. I.v.m. de vernoeming van kinderen naar de grootouders zou Hendrik dus ook een zoon Berent en een dochter Swenne gehad moeten hebben. Kunt u hierover meer informatie geven? Wellicht dat dit ons op een nieuw spoor kan zetten. Graag hoor ik uw reactie. Drs Ten Hove


Dit antwoord sluit uit dat de bovengenoemde personen mijn voorouders waren. Hindrik was immers niet katholiek en de vernoeming van de kinderen klopt niet.
Mijn antwoord leverde het volgende op:

Geachte heer Nieuwenhuis.
De kans leek mij groot dat we hier met een katholieke familie te maken hadden, aangezien Ootmarsum evenals de rest van Twente van oudsher een overwegend katholiek gebied is. Nu echter blijkt dat het gaat om een
hervormde familie, openen zich nieuwe perspectieven. Het leek me het beste het doopboek van de hervormde gemeente van Ootmarsum vanaf 1740 inschrijving per inschrijving door te nemen. Om enig idee te geven van de geringe omvang van de NH gemeente in dit stadje: jaarlijks werden er gemiddeld maar zo'n 15 tot
20 kinderen hervormd gedoopt! Bii het doornemen van de inschrijvingen stuitte ik al snel op het gezin van Jannes Nijenhuis en Ale Reymerink, die op 31 maart 1746 te Ootmarsum zijn getrouwd. Jannes was een weduwnaar en beiden waren afkomstig uit Ootmarsum. Jannes wordt ook wel aangeduid als windemuller, wat erop lijkt te wijzen dat hij de plaatselijke molenaar was. Zij lieten de volgende
kinderen dopen


1. Gesina, ged. 4 sep. 1746
2. Gerrit Jan, ged. 22 sep. 1748
3. Jan Hindrik, 25 dec. 1750
4. Hindericus, ged. 3 dec. 1752
5. Johanna, ged. 11 feb. 1756.

Jannes was echter weduwnaar en voor zijn huwelijk met Ale Reymerinck vermoedelijk gehuwd geweest met ene Geerken Huibers. Uit dit huwelijk zijn de volgende kinderen geboren:

1. Janna Nijenhuis, gedoopt Ootmarsum 1734
2. Gerrit  Nijenhuis, gedoopt in Ootmarsum 1735
3. Beren(dina) Nijenhuis, gedoopt in Ootmarsum 1736

 

Samengevat geeft dit de volgende afstammelingenreeks:

                                        Oervader Nijenhuis, geboren voor 1700 

                               De rechtstreekse afstammelingen 1690 e.v.

                                            kinderen van oervader Nienhuis 

1: Jannes Nienhuis, geboren in...

                               De rechtstreekse afstammelingen 1720-1756

                               kinderen van Jannes Nienhuis en Geerken Huibers

1. Janna Nijenhuis, gedoopt Ootmarsum 1734
2. Gerrit  Nijenhuis, gedoopt in Ootmarsum 1735
3. Beren(dina) Nijenhuis, gedoopt in Ootmarsum 1736

                              kinderen van Jannes Nienhuis en Ale Reymerinck

Jannes Nijenhuis, weduwnaar, geboren voor 1725, huwt op 31 maart 1946 in Ootmarsum Ale Reymerinck. Uit dit huwelijk zijn 5 kinderen geboren:

4. Gesina Nijenhuis, gedoopt Ootmarsum op 4 september 1746
5. Gerrit Jan Nijenhuis, gedoopt in Ootmarsum op 22 september 1748
6. Jan Hindrik Nijenhuis, gedoopt in Ootmarsum op 25 dec. 1750
7. Hindericus, gedoopt in Ootmarsum op 3 december 1752
8. Johanna Nijenhuis, gedoopt in Ootmarsum op 11 feb. 1756.

                               De rechtstreekse afstammelingen 1779-1783

                               kinderen van Hindrik Nienhuis en Geesje Tonnis

Hindrik Niehuis, gedoopt te Ootmarsum op 3 december 1752 en overleden op 14 juni 1783 te Groningen, huwt in Groningen op 14 januari 1779 met  Geesje Tonnis,  afkomstig uit Groningen. Bij mijn weten werd uit dit huwelijk slechts een kind geboren:

1. Jannes Hendrik Nieuwenhuis , geboren in Groningen op 23-07-1779

Jannes Hendrik huwde op 23-05-1802 in Groningen met Liefke Klaasjens afkomstig uit Zuidwolde. Uit dit huwelijk werden geboren:

De rechtstreekse afstammelingen 1803-1825

kinderen van Jannes Hindrik Nieuwenhuis en Liefke Klaasjens

(de namen zijn voorzien van hyperlinks. Voor meer info of parenteel klik op gewenste naam)

Geesje Tijsje Nieuwenhuis    geboren 1803 te Groningen      

Klaas Nieuwenhuis    geboren 1804 te Groningen

Hendrikus Nieuwenhuis   geboren 1808 te Groningen

Jannes Nieuwenhuis   geboren 1812 te Groningen

Kristiaan Nieuwenhuis geboren 07-11-1815 te Groningen ( mijn stamvader)

Jacob Nieuwenhuis geboren 1819 te Groningen

Teunis Nieuwenhuis geboren 1819 te Groningen

Pieter Nieuwenhuis geboren 1823 te Frederiksoord

Op 10-07-1820 verhuisde de familie (die inmiddels definitief Nieuwenhuis heette) vanuit Groningen, waar zij in grote armoede geleefd moeten hebben, naar kolonie I in het Drentse Frederiksoord.

  koloniehuisje


Deze kolonie was een onderdeel van de net opgerichte maatschappij van weldadigheid. Vanuit het hele Nederlandse Rijk, waaronder toen ook nog Belgie en Luxemburg vielen, werden families die aan de onderkant van de maatschappij leefden naar Drenthe vervoerd waar zij op basis van een contract en onder een streng regime een nieuw leven probeerden op te bouwen. De meesten zou dat niet lukken..
Nagenoeg alle archieven van deze Maatschappij zijn bewaard gebleven en het loont de moeite om daar eens in te neuzen. voor bezoek klik hier
Veel families uit Nederland zijn gehuisvest geweest in Vledder, Frederiksoord en Wilhelminaoord en zowel in Frederiksoord als in de Rijksarchieven van Assen is veel materiaal te vinden over die periode.
Wie uitgebreidere informatie over de familie Nieuwenhuis uit deze periode wil, moet even een mailtje sturen naar bovenstaand adres.
Liefke Klaasjens overleed op 05-03-1824 te Frederiksoord en Jannes Hendrik hertrouwde in Frederiksoord op 19-03-1825 met ene Reinouwtje Bakker afkomstig uit Texel. Uit dit huwelijk zijn, voor zover bekend, geen kinderen geboren.
Zoon Christiaan Nieuwenhuis huwde in Havelte op 29-04-1843 met Aaltje Lubbers Knol. Christiaan wist zich als eerste uit de kolonie te ontworstelen en vertrok rond 1850 naar de gemeente Dwingeloo. Uit het huwelijk met Aaltje werden de volgende kinderen geboren:



De rechtstreekse afstammelingen 1844-1860

kinderen van Christiaan Nieuwenhuis en Aaltje Lubbers Knol

Jantje Nieuwenhuis geboren 1844 te Havelte
Jannes Nieuwenhuis geboren 1846 te Havelte
Liefke Nieuwenhuis geboren 1848 te Havelte
Lammigje Nieuwenhuis geboren 1851 te Dwingeloo
Klaas Nieuwenhuis geboren 1853 te Dwingeloo
Aaltje Nieuwenhuis geboren 1854 te Dwingeloo
Aaltje Nieuwenhuis geboren 1856 te Dwingeloo
Lubbert Nieuwenhuis geboren 13-11-1858 te Dwingeloo en mijn stamvader
Johanna Nieuwenhuis geboren 1860 te Dwingeloo


Christiaan vestigde zich definitief in de gemeente Dwingeloo. Hij is, zeg maar, de "stamvader " van alle families Nieuwenhuis die later in Dwingeloo voorkomen. Op zich mag dit een wonder heten, want deze familie werd geteisterd door ellende.
Zonen Jannes en Klaas verdronken op jonge leeftijd en dochters Johanna en Aaltje werden slechts 18 jaar respectievelijk 2 maanden oud. Er bleef slechts een mannelijke nazaat over. Zoon Lubbert.
Deze huwde eveneens in de gemeente Dwingeloo op 05-05-1886 met de uit Beilen afkomstige Zwaantje van Goor. Uit dit huwelijk werden geboren:

De rechtstreekse afstammelingen 1886-1906

kinderen van Lubbert Nieuwenhuis en Zwaantje van Goor

Janna Nieuwenhuis geboren 1886 te Dwingeloo
Albert Nieuwenhuis geboren 04-05-1888 te Dwingeloo en mijn stamvader
Aaltje Nieuwenhuis geboren 1890 te Dwingeloo
Christiaan Nieuwenhuis geboren 1892 te Dwingeloo
Grietje Nieuwenhuis geboren 1894 te Dwingeloo
Lammigje Nieuwenhuis geboren 1897 te Dwingeloo
Liefke Jantina Nieuwenhuis geboren 1899 te Dwingeloo
Johannes Grietinus Nieuwenhuis geboren 1906 te Dwingeloo

Ook zoon Albert Nieuwenhuis bleef in de gemeente Dwingeloo. Op 16-03-1916 huwde hij met Deeltje Pit. Uit dit huwelijk werden geboren:

 

De rechtstreekse afstammelingen 1916-1933

kinderen van Albert Nieuwenhuis en Deeltje Pit

Lubbertus Nieuwenhuis geboren 1916 te Dwingeloo
Lummigje Nieuwenhuis geboren 1917 te Dwingeloo
Harm Nieuwenhuis geboren 1918 te Dwingeloo
Zwaantje Nieuwenhuis geboren 1920 te Dwingeloo
Meine Nieuwenhuis geboren 1921 te Dwingeloo
Christiaan Nieuwenhuis geboren 1923 te Dwingeloo
Herman Nieuwenhuis geboren 18-06-1927 te Dwingeloo, overleden 13-05-1984 aldaar. Mijn vader
Lummigje Nieuwenhuis geboren 1932 te Dwingeloo
Johannes Grietinus geboren 1933 te Dwingeloo

DE FAMILIES NIENHUIS IN DE STAD GRONINGEN IN DE 18e EEUW

Tussen 1750 en 1800 leefden in de stad Groningen de volgende families Nienhuis/Nieuwenhuis:

ROELOF NIENHUIS EN CORNELIA BOELENS
PIETER NIENHUIS EN ANNA LUCIA SULAMITH HILLERS
HENDRIK NIENHUIS EN GEESJE TONNIS
JAN NIENHUIS EN PIETERTIEN ALLENS
EVERT EDZERS NIENHUIS EN MARIA CATHARINA KROON
GEERT NIENHUIS EN HARMKE GEERTS
JANNES NIENHUIS EN SOESJE JACOBS
ROELF JANS NIENHUIS EN ROELFIJN ROELTJE

De familierelatie is (nog) niet gelegd. Deze families woonden echter allemaal rondom de noordelijke "poorten ".



VRAGEN

**Wie kan me iets vertellen over de compagnie van "De Compagnie van den Luitenant Kolonel Cramer van het tweede Bataillon van de Generaal Majoor Dopff van Ootmarssum "?
**Wie is ook bezig met het stamboomonderzoek naar de famielie Nienhuis/Nieuwenhuis afkomstig uit Groningen?
**Ik ben ook bezig met onderzoek naar de families Davids en Wibier afkomstig uit respectievelijk Dwingeloo en Mons (Belgie)
Voor correspondentie svp een e-mail naar :
mij  

 

TERUG NAAR OPENINGSPAGINA